مفرّح ذات است ؛ آن قابليّت است استعداد محض است ؛ در بهشتى كه سابقاً بوديم نيز مسأله از همين قرار بوده است ؛ و پس از آن بايد در اين دنيا بيائيم و از اين جهنّم و كلاس امتحان و ابتلاء بگذريم . اين راه بهشت است كه تحمّل و شكيبائى و صبر و استقامت است . أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْساءُ وَ الضَّرَّاءُ . « 1 » « آيا تا آنگاه كه نظير جريان وَ مَثل كسانى كه قبل از شما آمده‌اند ، و آنان را گرفتارى و عسرت و شدّت فرا گرفت ؛ و به شما نرسيده است ؛ چنين مىپنداريد كه داخل بهشت ميشويد ؟ ! » وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ . « 2 » « و هر آينه حتماً و يقيناً ما شما را به مقدارى از ترس و گرسنگى و كمبود مالها و جانها و ثمره‌ها آزمايش ميكنيم ! و اى پيامبر ! شكيبايان را بشارت به قبولى و رستگارى از اين امتحان بده ! » فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ . « 3 » « آزمايش‌ها و امتحانات خدا براى علم خداست كه بداند راستان شما كيانند ، و دروغگويان كيانند » . و البتّه معلوم است كه علم خدا حضورى است ؛ و نفس اعمال مردم در خارج و تحقّق آن علم خداست ؛ پس معناى دانستن خدا نفس بجاى آوردن اعمال شما خواهد بود !

--> ( 1 ) ! صدر آيه 214 ، از سورهء 2 : البقرة ( 2 ) آيه 15 ، از سورهء 2 : البقرة ( 3 ) آيه 3 ، از سورهء 29 : العنكبوت